De laatste verzorging en opbaring van jouw dierbare kunnen belangrijke onderdelen zijn van het afscheid. Voor de één voelt het fijn om er heel dichtbij betrokken te zijn. Een ander laat dit liever volledig aan het zorgteam over. Beide is goed. Je bepaalt zelf wat bij jou past.
De laatste verzorging bestaat uit twee delen. In het eerste, meer medische deel worden de mond en ogen gesloten en worden eventuele slangetjes verwijderd. Een stoma wordt vervangen en een pacemaker of ICD wordt verwijderd. Dat laatste is noodzakelijk bij een crematie.
In het tweede deel wordt jouw dierbare gewassen en, bij mannen, eventueel geschoren. Daarna wordt hij of zij aangekleed in de kleding die jullie hebben uitgekozen en worden de haren opgefrist en gekamd of gestyled. We proberen jouw dierbare zoveel mogelijk zichzelf te laten zijn. Persoonlijke kleding, een vertrouwde haarstijl, een favoriet geurtje, sieraden, make-up en een recente foto helpen daarbij.
Als nabestaande mag je bij de verzorging aanwezig zijn of zelf meehelpen. Steeds meer families kiezen daarvoor, en het kan veel betekenen in het rouwproces. Misschien wil je alleen de kleding aangeven, de haren kammen of een sieraad omdoen. Of je wilt juist bij de hele verzorging betrokken zijn. Het zorgteam legt stap voor stap uit wat er gebeurt en begeleid je daarbij. Jij bepaalt hoever je wilt gaan.
De verzorging kan thuis plaatsvinden, in het zorgcentrum of later in het uitvaartcentrum. Dat hangt af van de plek van het overlijden en van de plek waar jouw dierbare wordt opgebaard. Ook in het uitvaartcentrum kun je bij de verzorging aanwezig zijn. Na de verzorging zorgt het zorgteam ervoor dat jouw dierbare wordt opgebaard of overgebracht naar de plek die jullie hebben uitgekozen.
Hoe graag en vaak wil je in de buurt van jouw dierbare zijn? Dat bepaalt voor een groot deel waar jullie voor kiezen. Thuis opbaren heeft als groot voordeel dat je bij jouw dierbare kunt zijn wanneer je wilt. Je kunt familie en vrienden ontvangen wanneer het jullie uitkomt. Dat geeft veel rust en ruimte om op je eigen tempo afscheid te nemen, en het voelt vaak veel persoonlijker dan een uitvaartcentrum.
Om thuis opbaren mogelijk te maken, plaatsen we een speciale koeling onder het lichaam, als jouw dierbare op bed ligt, of onder de kist of je kiest voor thanatopraxie. Waar jouw dierbare wordt opgebaard, bepalen we samen. Overlijdt iemand op de benedenverdieping, dan mogen we hem of haar vanwege de Arbo-regels niet naar boven brengen. Andersom kan wel. Ligt jouw dierbare in een open ruimte? Dan kunnen we kamerschermen regelen, zodat jullie zelf bepalen wie hem of haar ziet.
Je kunt ook kiezen voor een uitvaartcentrum. Iedere regio heeft daarvoor eigen locaties. Vaak heb je daar de keuze uit twee mogelijkheden:
Bij een opbaring wordt meestal gekoeld. Een methode die meer zekerheid biedt bij een thuisopbaring, zeker bij warm weer, is thanatopraxie. Dat betekent lichte balseming. Er wordt een conserverende vloeistof in het lichaam gebracht die als het ware op de pauzeknop drukt: het natuurlijke proces na het overlijden wordt vertraagd. Het voordeel is dat het lichaam minder koud en stijf aanvoelt en er natuurlijker uitziet. Ook houdt jouw dierbare een meer natuurlijke kleur. Ken je het verschil niet? Dat hoeft ook niet. Ik leg het je graag rustig uit.
Alles wat we doen, gebeurt in goed overleg met de naaste familie en met respect voor jouw dierbare. We nemen de tijd om vragen te beantwoorden en uit te leggen wat er gebeurt. Ik vind het belangrijk dat je vanaf het eerste moment een goed gevoel hebt bij het afscheid. Want naast de mooie herinneringen aan jouw dierbare is dat hetgene wat je meeneemt in de toekomst.
